Lazio ngang điểm Inter và Roma: chiến thắng ở Venice đứng trên đôi găng tay của Mandas

Quả phạt đền của Venezia bay về phía góc trái khung thành, thấp, đủ hiểm. Christos Mandas đổ người đúng hướng, chạm bóng bằng đầu ngón tay, và trái bóng vọt qua xà ngang. Khán đài Pier Luigi Penzo im bặt trong một khoảnh khắc, rồi tiếng ồn trở lại như con sóng bị chặn giữa bờ. Trận đấu kết thúc 0-2 nghiêng về Lazio, nhưng nếu không có pha bóng ở hiệp một ấy, cả trận đã đi theo một trục khác. Tôi xem lại băng hình trận này ba lần trong căn hộ ở São Paulo, lần thứ ba thì tắt tiếng bình luận để chỉ nghe tiếng giày đinh trên mặt cỏ. Công việc của tôi là ngồi ở những chỗ không ai quay phim: hành lang dẫn ra sân, cửa phòng thay đồ, ghế dự bị. Khi phòng thay đồ im lặng, tôi nghe thấy ván cờ đang xoay. Và ở Venice đêm đó, có nhiều khoảng lặng đáng nghe hơn cả hai bàn thắng. Lazio bước vào vòng này với chuỗi khởi đầu được báo chí Italy gọi là xuất sắc: sau năm vòng họ có 13 điểm, ngang bằng AS Roma và Inter Milan trên bảng xếp hạng. Trước đó họ vừa hòa Milan 2-2, một trận mà hàng thủ mở toang quá nhiều lần nhưng hàng công vẫn cứu được một điểm. Đối thủ lần này là Venezia, đội đứng cuối bảng, chưa có điểm nào, và sau trận này sẽ phải làm khách ở Bergamo trước Atalanta, một lịch thi đấu không có chỗ để thở. Về lý thuyết, đây là chuyến đi dễ chịu nhất trong tháng của Lazio. Bóng đá không chấm điểm theo lý thuyết. Sân Penzo nhỏ, hẹp, khán đài sát mặt cỏ, và những đội bóng lớn vẫn thường mất nhịp ở đó. Hiệp một diễn ra đúng như kịch bản Venezia mong muốn: Lazio cầm bóng nhưng không cầm được thế trận, những đường chuyền cuối cùng bị chặn ở vành cấm địa, còn đội chủ nhà phản công bằng những pha bóng dài vượt tuyến. Điều đáng nói là trong hiệp một, Venezia được hưởng phạt đền sau một pha vào bóng của Mandas. Trước khi hiệp đấu khép lại, họ còn tạo thêm hai cơ hội lớn nữa. Một đội bị thổi phạt đền và để đối phương có thêm hai cơ hội rõ rệt trong bốn mươi lăm phút đầu, rồi bước vào giờ nghỉ với tỷ số 0-0, không hề đang chơi tốt. Họ đang được cứu. Mandas là đầu mối của sự được cứu ấy: anh cản phá quả phạt đền, và sau trận, cách diễn đạt quen thuộc là anh giữ Lazio ở lại trong trận đấu. Trong nghề của tôi, câu nói đó đáng chú ý hơn cả bàn thắng. Sang hiệp hai, bức tranh đổi trục. Lazio mở tỷ số bằng một tình huống mà họ thường không tạo được thế trận dẫn tới: cầu thủ được bản báo cáo gọi là Kenneth Taylor xoay người trong vòng cấm, bị phạm lỗi, và Lazio được hưởng phạt đền; Zaccagni, người nhận trách nhiệm đá quả phạt đền, không mắc sai lầm. Bàn thứ hai đến từ một pha bóng khác hẳn về bản chất: Nuno Tavares tạt bóng từ cánh trái, và Tijjani Noslin đánh đầu. Hai bàn thắng thuộc hai kiểu tấn công khác nhau, cùng nằm ngoài vùng kiểm soát thế trận. Một cái được tạo bằng khoảnh khắc cá nhân, cái kia bằng một quả tạt đúng tầm. Cần ghi rõ: bản báo cáo không cung cấp xG, số cú sút, số lần chạm bóng trong cấm địa hay PPDA. Với người làm nghề kiểm chứng như tôi, thiếu dữ liệu thì phải nói là thiếu. Thứ duy nhất có thể khẳng định chắc chắn là cấu trúc các bàn thắng: một quả phạt đền và một pha bóng bổng từ cánh. Mô thức ấy chỉ ra một đội bóng sống bằng khoảnh khắc, không sống bằng quyền kiểm soát. Noslin đang có hai trận ghi bàn liên tiếp ở Serie A, tính cả trận hòa Milan. Đó là tín hiệu thật. Nhưng mẫu chỉ có hai trận. Mùa hè không có lời hứa, chỉ có những chiếc vali xếp cạnh cửa phòng thay đồ, và Noslin là mẫu cầu thủ đi vào Serie A bằng con đường Hà Lan: trưởng thành qua Fortuna Sittard, được báo chí gọi là tiền đạo Amsterdam. Thủ môn Stankovic của Venezia cũng từng khoác áo Volendam. Hai gương mặt ấy trên cùng một mặt sân nói lên một điều ít được phân tích: các câu lạc bộ Serie A tầm trung vẫn mua từ thị trường Eredivisie vì giá hợp lý và cầu thủ thích nghi nhanh với nhịp độ chiến thuật Italy. Điểm mù nằm ở 13 điểm, không nằm ở tỷ số 0-2. Dựa trên kinh nghiệm theo dõi các trận đấu của tôi, bảng xếp hạng ở vòng thứ năm là một tấm ảnh chụp, không phải bản đồ quyền lực. Cách nói ngang điểm Inter và Roma nghe rất đẹp trong tiêu đề, nhưng nó gộp ba đội có nền tảng lực lượng khác nhau vào cùng một hàng. Inter và Roma bằng điểm Lazio sau năm vòng; điều đó không có nghĩa Lazio đã ở cùng tầng. Một điểm nữa: sạch lưới ở Venice được dựng trên một quả phạt đền bị cản và hai cơ hội lớn bị bỏ lỡ. Nếu Venezia ghi bàn ở bất kỳ tình huống nào trong số đó, câu chuyện sau trận đã khác hoàn toàn. Có một chi tiết tôi buộc phải nêu, vì nghề của tôi là kiểm chứng tên người. Bản báo cáo gọi Kenneth Taylor là cầu thủ Lazio kiếm được quả phạt đền. Trong dữ liệu tôi tra được, Kenneth Taylor gắn với Ajax, một tiền vệ người Hà Lan. Đây là sai lệch nhận dạng có thể xảy ra. Tôi kể lại điều họ nói, nhưng chưa từng lấy đi thứ họ giữ, và khi tên người chưa khớp với đội bóng, người viết phải treo nó lại, không được đẩy đi như một dữ kiện. Người đọc có quyền biết chỗ nào chắc, chỗ nào chưa. Rồi đến Mandas. Một thủ môn dự bị vào sân từ đầu có thể là xoay tua, có thể là chấn thương của thủ môn số một, cũng có thể là thay đổi trong thứ tự lựa chọn. Bản báo cáo không nói. Nhưng một đội bóng để kết quả phụ thuộc vào một người trong trận đấu ở đáy bảng là đội bóng đang nợ sự trưởng thành. Ba tháng vắng tiếng giày đinh, tôi tập nghe tim đội bóng bằng một đôi tai khác, và trái tim ấy, ở Venice, đập bằng hai bàn tay của thủ môn. Về Venezia, nỗi đau của họ có hình dạng rất cụ thể: không điểm, phạt đền hỏng, hai cơ hội lớn bị bỏ phí, và chuyến đi Bergamo đang chờ. Nốt lặng của Gabriel kéo dài hơn một pha ghi bàn, và vang vọng hơn cả một kỳ World Cup. Ở những đội đáy bảng, cái im lặng sau một pha bỏ lỡ không tan đi theo tiếng còi mãn cuộc. Điều đáng theo dõi tiếp theo rất rõ: trận sân nhà của Lazio gặp Monza. Nếu hiệp một lại là một loạt cơ hội cho đối thủ và một thủ môn phải cứu thế trận, thì câu chuyện khởi đầu xuất sắc sẽ bắt đầu bị đặt lại. Nếu Lazio kiểm soát được từ phút đầu, 13 điểm kia mới thật sự có trọng lượng. Còn Venezia, sau Atalanta, sẽ cho biết phòng thay đồ của họ còn tin nhau đến mức nào.